Şikayetin kendisine değil, altındaki düzene odaklanan bütüncül yaklaşım.
Fonksiyonel beslenme danışmanlığında tek bir şikayeti değil, o şikayeti üreten düzeni ele alıyorum. Yorgunluk, şişkinlik, bölünen uyku ve gün içinde inip çıkan enerji genelde birbirinden bağımsız değildir. Bu sayfada kimlerle çalıştığımı, görüşmenin nasıl ilerlediğini ve hangi noktada hekime yönlendirdiğimi anlatıyorum.
İşim, şikayetin varlığını değil tekrar etme düzenini takip etmek. Şişkinlik her akşam mı oluyor yoksa belirli öğünlerden sonra mı, yorgunluk sabah mı ağır yoksa 15.00 civarında mı çöküyor — bu ayrım, daha ilk görüşmede planın hangi ucundan tutacağımı belirliyor.
Genelde şu durumlarda başvuru geliyor:
Buna karşılık fonksiyonel beslenme herkes için doğru başlangıç değil. Tanısı konmuş insülin direnci ya da netleşmiş bir besin alerjisi varsa, doğrudan o başlıktan ilerlemek daha hızlı yol aldırır.
İlk görüşme 60 dakikaya yakın sürüyor ve büyük kısmı soru sormakla geçiyor. Üç günlük beslenme kaydını önceden istiyorum: iki iş günü, bir hafta sonu. Ne yediğiniz kadar saat kaçta yediğiniz de kayda giriyor.
Sonra tabağın dışına çıkıyoruz; uykunuz kaçta başlıyor, gece kaç kez bölünüyor, son kahve hangi saatte içiliyor, haftada kaç gün hareket ediyorsunuz, işten eve kaçta dönüyorsunuz. Son altı ayın tetkikleri varsa birlikte okuyoruz — yorumlamak için, tanı koymak için değil.
Aynı anda on şey değiştirmiyoruz. İlk iki hafta çoğunlukla iki başlıkla sınırlı kalıyor: genelde öğün aralıklarının düzenlenmesi ve kahvaltıdaki protein miktarının artırılması. Gerekçesi pratik. Beş değişikliği aynı anda yaparsanız hangisinin işe yaradığını ayırt edemezsiniz.
Kontroller 2-4 haftada bir. Her kontrolde üç şeye bakıyorum: şikayetin sıklığı değişti mi, plan haftanın gerçek akışına oturdu mu, uygulanamayan madde hangisi. Üçüncüsü en verimli soru; uygulanmayan bir öneri yanlış öneridir, kişiyi değil planı düzeltiyoruz.
En çok karşılaştığım zorluk sabırsızlık. Sindirim yakınmalarında değişimin hissedilmesi çoğu kişide üçüncü-dördüncü haftayı buluyor, plan ise onuncu gün civarında bırakılıyor. Bu yüzden başlangıçta ne zaman ne bekleyeceğimizi açıkça konuşuyorum.
İkincisi eleme listeleri. İnternette bulunmuş uzun "yasak besin" listeleriyle gelen danışanlar oluyor; tabak daralıyor, dışarıda yemek zorlaşıyor, şikayet ise yerinde duruyor. Eleme yapacaksak süreli ve tek bir besin grubuyla yapıyoruz, ardından yeniden ekleme aşaması geliyor. Süresiz eleme benim planımda yer almıyor.
Üçüncüsü takviye yığılması. Beş-altı ürünü aynı anda kullanan biriyle çalışırken önce listeyi sadeleştiriyoruz, çünkü o hâliyle neyin ne yaptığı ölçülemiyor.
Fonksiyonel beslenme tanı koymaz, hastalık tedavi etmez, ilaç dozunu değiştirmez. Tanı ve ilaç kararı hekimindir. Ben beslenme, öğün düzeni ve alışkanlık tarafını kuruyorum.
Görüşmede şunlardan biri geçerse önce hekiminize başvurmanızı istiyorum: açıklanamayan kilo kaybı, dışkıda kan, yutma güçlüğü, gece uykudan uyandıran ağrı, ateşle birlikte süren sindirim şikayeti. Tiroid, karaciğer veya böbrek tablosu takipteyse plan hekiminizin çizdiği sınırın içinde kalır. Tiroid tarafını merak ediyorsanız Hashimoto ve beslenme yazısı işinize yarayabilir.
Hayır. Hekiminizin istediği rutin tetkikler çoğu durumda yeterli oluyor. Kanıt değeri tartışmalı "besin duyarlılığı paneli" türü testleri istemiyorum; elinizde varsa da plan bunun üzerine kurulmuyor.
Hayır, öncelik alışkanlık ve öğün düzeni; kilo hedefi de varsa süreci kilo yönetimi başlığıyla birlikte yürütüyoruz. Ayrımı ayrıntılandıran bir yazı var: diyet listesi mi, alışkanlık mı.
Enerji ve tokluk hissindeki fark çoğunlukla ilk iki haftada söyleniyor. Sindirim tarafı daha yavaş. Dört-altı haftalık pencere gerçekçi bir beklenti. Süre kişiden kişiye değişir, garanti veremem.
İkisi de mümkün. Şehir dışındaysanız online diyet akışı aynı içerikle ilerliyor. Uygun saati randevu sayfasından seçebilir, sorularınızı iletişim üzerinden iletebilirsiniz.
Görüşmeler çevrim içi yapılıyor; il merkezinde ya da çevre ilçelerde yaşıyorsanız Uşak ofisinde yüz yüze görüşme de mümkün.
