Anne ve bebek sağlığını destekleyen dönemsel beslenme takibi.
Gebelik ve emzirme, beslenme sorularının en çok arttığı iki dönem. Bu sayfada her trimesterde neyin değiştiğini, kilo alım aralığını nasıl belirlediğimizi, bulantı ve kabızlık gibi şikâyetleri nasıl yönettiğimizi, hangi durumlarda hekiminize yönlendirdiğimi anlatıyorum. Gebeliğe hazırlanan dönem de bu danışmanlığın içinde.
İlk üç ayda enerji ihtiyacı neredeyse hiç artmaz; artış ikinci trimesterde günde 300-350 kalori, üçüncüde 450 kalori civarında kalır ve bu rakamlar "iki kişilik yemek" cümlesiyle hiçbir noktada örtüşmez. Mesele porsiyonu büyütmek değil. Tabağın besin yoğunluğunu yükseltiyoruz: demir, folat, kalsiyum, iyot ve omega-3.
Emzirmede tablo değişiyor. Süt üretimi günde 450-500 kalori ek gerektiriyor, sıvı ihtiyacı belirgin biçimde artıyor. Bu dönemde hızlı kilo verme planı yazmıyorum; önce süt üretimini koruyan bir düzen kuruyoruz, kilo ondan sonra konuşulur.
Şu durumlarda uygun bir başlık:
İlk görüşme 45-60 dakika. Gebelik haftanız, gebelik öncesi kilonuz, hekiminizin başlattığı takviyeler ve son kan sonuçlarınız (hemoglobin, ferritin, D vitamini) üzerinden başlıyoruz. Sonra sıradan bir gününüzü saat saat konuşuyoruz: kahvaltı kaçta, iş yerinde ne bulunuyor, akşam kim pişiriyor.
Gebelik öncesi BKİ hedef aralığın başlangıç noktası: zayıf başlayan birinde toplam alım 12,5-18 kg aralığında planlanırken obezite sınırında başlayan birinde aralık 5-9 kg'a iner. Kendi değerinizi VKİ hesaplama ve gebelikte kilo alımı araçlarıyla görebilirsiniz.
Planı 2-3 gün içinde gönderiyorum: öğün sayısı, örnek tabaklar ve dışarıda yeme senaryoları. Kontroller gebelikte 2-3 haftada bir; bulantı, kilo sapması veya gestasyonel diyabet varsa haftalık. Emzirmede ilk ay daha sık görüşüyoruz.
Bulantı ilk trimesterin klasiği. Burada plan küçülür: üç öğün yerine altı küçük tabak, sıvıyı öğünün içine değil arasına almak, sabah yataktan kalkmadan kuru bir şey yemek. Hedef ideal beslenme değil, kilo kaybetmeden dönemi atlatmak.
Kabızlık genelde demir takviyesiyle gelir. Günlük 25-30 gram lif, sabah bir bardak ılık su, kuru erik ve yürüyüş çoğu kişide yeterli oluyor. Yetmiyorsa takviyenin formunu değiştirmek gerekebilir, o karar hekiminizin.
Emzirmede en sık duyduğum cümle "sütüm yetmiyor". Beslenme burada tek başına çözüm değil. Emzirme sıklığı ve bebeğin memeyi kavrayışı çoğu zaman daha belirleyici olduğu için emzirme danışmanına ya da çocuk hekimine yönlendiriyorum. "Şunu ye, sütün artar" diyen bir liste vermiyorum.
Tanı, ilaç ve takviye dozu kadın doğum hekiminize aittir; ben besin yoluyla alımı planlarım, takviyeyi başlatmam ya da kesmem. Aşağıdaki durumlarda beslenme planını bekletip doğrudan hekime yönlendiriyorum:
Tanı almış olanlarda insülin direnci ve diyabet başlığındaki karbonhidrat sayımını da kullanıyorum. Doğum sonrası kilo öne çıkarsa kilo yönetimi tarafına geçiyoruz.
Kilo verdiren bir diyet uygulanmaz. Fazla kilolu başlayan gebelerde amaç, alımı hedef aralıkta tutmak; bu bazen kilo eğrisinin birkaç hafta yatay seyretmesi demektir ve hekim takibiyle yürütülür.
Yaygın öneri gebelikte günlük kafeini 200 mg altında tutmak. Kabaca iki fincan filtre kahve. Çay, kola ve bitter çikolata da aynı toplama girer.
Yavaş bir kayıp genelde sorun çıkarmaz. Sorun, ani ve sert kısıtlamada başlar. İlk 6-8 haftada kalori kısmıyorum; sonrasında haftada 0,5 kg civarında, süt miktarını izleyerek ilerliyoruz.
Haftada iki porsiyon iyi pişmiş balık omega-3 için yerinde bir hedef. Cıva birikimi nedeniyle kılıç balığı ve büyük ton türlerini sınırlıyorum; hamsi, sardalya ve somon daha rahat tercihler. Çiğ balık, pastörize edilmemiş süt ürünleri ve az pişmiş et bu dönemde listede yok.
Kendi tablonuza bakmak için randevu oluşturun; soru varsa iletişim sayfasından yazın. Ayrıntı için: gebelikte kilo alımı ve emzirme döneminde beslenme.
Görüşmeler çevrim içi yapılıyor; il merkezinde ya da çevre ilçelerde yaşıyorsanız Uşak ofisinde yüz yüze görüşme de mümkün.
